Αστικά απορρίμματα: Ανατροπές στον τομέα διαχείρισης τους με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που τέθηκε σε διαβούλευση

Οικολογία

Αλλάζουν όλα στη διαχείριση απορριμμάτων: Τα μέτρα για νοικοκυριά επιχειρήσεις, Δήμους: Αλλάζουν όλα στη διαχείριση απορριμμάτων – Στο 70% η ανακύκλωση έως το 2030

Ανατροπές έρχονται στον τομέα διαχείρισης των απορριμμάτων με την Ελλάδα να καλείται να κάνει μέσα σε μια τετραετία μια μικρή «επανάσταση» σε ένα τομέα όπου επί δεκαετίες παραμένει πανευρωπαϊκός ουραγός.

Καθιερώνεται με το νομοσχέδιο του υπ. Περιβάλλοντος που τέθηκε από σήμερα σε διαβούλευση, η χωριστή συλλογή πλαστικών, χαρτιού, μετάλλου και γυαλιού, ενώ από τον Ιανουάριο του 2022 τίθεται σε εφαρμογή το μοντέλο «πληρώνω όσο πετάω», από την ίδια χρονιά μπαίνει σε ισχύ τέλος ταφής 20 ευρώ ανά τόνο για τα αστικά απόβλητα. Το ποσό μάλιστα που θα επιβαρύνει τους Δήμους θα προσαυξάνεται κατά 5 ευρώ κάθε χρόνο, προκειμένου την 1η/1/2027 να έχει φτάσει στα 55 ευρώ / τόνο.

Ταυτόχρονα η χώρα δεσμεύεται με στόχους για την ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων που πρέπει να έχει φτάσει στο 55% το 2025 και στο 65% το 2035, και των συσκευασιών στο 65% το 2025 και το 70% το 2030. Έτερος στόχος είναι επίσης ότι τα απόβλητα τροφίμων θα πρέπει να έχουν μειωθεί κατά 30% μέχρι το 2030 σε σχέση με το 2022, γεγονός που αφορά κυρίως τους ευάλωτους, καθώς τα αδιάθετα θα πρέπει να διατίθενται για ανθρώπινη κατανάλωση.

Στην πράξη, η Ελλάδα επιχειρεί να βγει από τον ρόλο του ουραγού και να πραγματοποιήσει μια μεγάλη μεταρρύθμιση στον χώρο της διαχείρισης των απορριμμάτων, ενσωματώνοντας σειρά από νέες κοινοτικές οδηγίες, που περιλαμβάνουν καινούργιους, πιο δεσμευτικούς στόχους για τα διαφορετικά ρεύματα αποβλήτων και μια εντελώς διαφορετική λογική στη διαχείριση.

Τα παραπάνω συμβαίνουν σε μια στιγμή όπου η Ελλάδα πασχίζει ακόμα για τα βασικά, όπως το κλείσιμο όλων των παράνομων χωματερών και την εισαγωγή στην ελληνική κοινωνία της χωριστής συλλογής των οικιακών βιοαποβλήτων. Αυτή καθίσταται υποχρεωτική για τις επιχειρήσεις από τη 1/1/2022.

Επιδίωξη της νέας νομοθεσίας είναι η μετάβαση από τη «κοινωνία της ανακύκλωσης» σε μια «κυκλική οικονομία», με νέους φιλόδοξους στόχους.

Στο νέο νομοσχέδιο, μεταξύ άλλων:

  • Ενσωματώνονται οι ευρωπαϊκοί στόχοι για την ανακύκλωση. Ειδικότερα, η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων θα ανέλθουν σε ποσοστό τουλάχιστον 55% το 2025, 60% το 2030 και 65% το 2035, ενώ η ανακύκλωση των συσκευασιών σε ποσοστό τουλάχιστον 65% το 2025 και 70% το 2030.
  • Προωθείται η χωριστή συλλογή χαρτιού, γυαλιού, πλαστικών, μετάλλων και βιοαποβλήτων.
  • Θεσπίζεται η υποχρεωτική χωριστή συλλογή, έως το 2024, των κλωστοϋφαντουργικών και των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων.
  • Επεκτείνεται η υποχρέωση, το αργότερο έως το 2023, οργάνωσης και λειτουργίας συστημάτων εγγυοδοσίας και στις συσκευασίες ποτών, αναψυκτικών και ροφημάτων από αλουμίνιο και γυαλί μίας χρήσης πλέον της ήδη θεσπισμένης, με τον ν.4736/2020, αντίστοιχης υποχρέωσης για τις πλαστικές φιάλες.
  • Με σκοπό την επέκταση της χωριστής συλλογής σε νέα ρεύματα αποβλήτων, όπως γεωργικά πλαστικά, στρώματα, έπιπλα, ρουχισμό, παιχνίδια, φάρμακα, αθλητικό εξοπλισμό, τίθεται η υποχρέωση στους παραγωγούς  των προϊόντων αυτών για την οργάνωση και την προώθηση προς ανακύκλωση με την κάλυψη του σχετικού κόστους.
  • Θεσπίζεται στόχος μείωσης των αποβλήτων τροφίμων κατά 30% το 2030 σε σχέση με το 2022, ιδίως με την ενθάρρυνση της χρήσης αδιάθετων τροφίμων κατάλληλων για ανθρώπινη κατανάλωση με την παροχή κινήτρων για τη δωρεά τους ή περαιτέρω με την προώθηση της χρήσης τους ως ζωοτροφή. Για τον σκοπό αυτόν, για μια σειρά από επιχειρήσεις, όπως μονάδες επεξεργασίας και μεταποίησης τροφίμων, υπεραγορές τροφίμων, ξενοδοχεία, μεγάλα εστιατόρια, επιχειρήσεις τροφοδοσίας κ.ά., γίνεται υποχρεωτική η τήρηση της ιεράρχησης των αποβλήτων και παρακολουθείται μέσω της συστηματικής καταγραφής των πλεονασμάτων τροφίμων. 
  • Από 1.1.2022 προβλέπεται ότι οι επιχειρήσεις που αποτελούν μεγάλους παραγωγούς βιοαποβλήτων (όπως αποβλήτων κήπων, πάρκων και τροφίμων) υποχρεούνται να τα συλλέγουν χωριστά, προκειμένου με δική τους ευθύνη να οδηγηθούν προς ανακύκλωση με παράλληλη ελάφρυνση των δημοτικών τελών. Επίσης, προωθείται η υποχρεωτική αξιοποίηση κτηνοτροφικών αποβλήτων σε μονάδες βιοαερίου ή κομποστοποίησης, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες στην περιοχή.
  • Αναβαθμίζονται υποχρεωτικά οι εγκαταστάσεις διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών με προσθήκη σύγχρονου εξοπλισμού και θέσπιση των προδιαγραφών των ανακτώμενων υλικών, με ιδιαίτερη έμφαση στα πλαστικά, και υποχρεώνονται μια σειρά εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων να διαθέτουν σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης (όπως EMAS ή ISO 14001).
  • Δίνεται η δυνατότητα στους Δήμους να εφαρμόσουν το σύστημα «Πληρώνω όσο πετάω», με τη χρέωση χαμηλότερων δημοτικών τελών σε όλους όσοι παράγουν λιγότερα απόβλητα ή/και ανακυκλώνουν περισσότερο. Το συγκεκριμένο σύστημα θα καταστεί υποχρεωτικό για όλους τους Δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των 20.000 από την 1η Ιανουαρίου 2028. 
  • Με σκοπό την αποτροπή από την ταφή, θεσπίζεται τέλος ταφής από 1η Ιανουαρίου 2022 ύψους 20 ευρώ/t, με σταδιακή αύξησή του στα 35 ευρώ/t έως το 2025, από 1η Ιανουαρίου 2026 σε 45 ευρώ/t, ενώ από 1η Ιανουαρίου 2027 σε 55 ευρώ/t, το οποίο αποδίδεται στο Πράσινο Ταμείο από τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) και αξιοποιείται για την ενίσχυση της ανακύκλωσης. 
  • Διασυνδέεται το Εθνικό Μητρώο Παραγωγού Αποβλήτων (ΕΜΠΑ) με το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) και άλλα συναφή μητρώα, με σκοπό τον περιορισμό της εισφοροδιαφυγής.
  • Απλοποιείται και διευκολύνεται η δημιουργία Πράσινων Σημείων.
  • Εκσυγχρονίζονται και αυστηροποιούνται οι διατάξεις για τη διαχείριση των αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων.
  • Ενδυναμώνεται ο ρυθμιστικός και εποπτικός ρόλος του ΕΟΑΝ, με τη θεσμική και οικονομική του ενίσχυση.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, δήλωσε σχετικά: «Στόχος μας είναι η ανακύκλωση και η κυκλική οικονομία να γίνουν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας όλων μας. Το τρίπτυχο της δράσης μας εντοπίζεται στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων, στην αύξηση της ανακύκλωσης και εντέλει στη μείωση των απορριμμάτων που καταλήγουν για ταφή. Σε αυτήν την κατεύθυνση δημιουργούμε το κατάλληλο πλαίσιο για τη μείωση της σπατάλης τροφής και την ελάττωση των αποβλήτων τροφίμων κατά 30% το 2030 σε σχέση με το 2022.  Επιπροσθέτως, με το σύστημα «Πληρώνω όσο πετάω» οι πολίτες αντιλαμβάνονται πια το προσωπικό τους οικονομικό όφελος από την προστασία του περιβάλλοντος, με τη χρέωση χαμηλότερων δημοτικών τελών σε όλους όσοι παράγουν λιγότερα απόβλητα και ανακυκλώνουν περισσότερο. Ατομικά αλλά και συλλογικά, αναλαμβάνουμε ενεργό δράση για έναν πιο ανθρώπινο και ποιοτικότερο τρόπο ζωής σήμερα, δρομολογώντας ταυτόχρονα τις λύσεις για τα περιβαλλοντικά προβλήματα του αύριο».

Πηγή: liberal.gr

Tagged