Eurogroup προς Αθήνα: Ψαλίδι στις παροχές και «σεβασμό στο χρέος» – Αγωνία για τα Ελληνικά Ομόλογα

Δημοσιονομικά
Μοιραστείτε το:

To Eurogroup ήταν ξεκάθαρο ως προς το τι πρέπει να κάνει η Αθήνα, δηλώνει πηγή. Η κάθε χώρα κρίνεται ξεχωριστά, ενώ παραμένει το «διμερές συμβόλαιο» στο τραπέζι. Ο ρόλος της ΕΚΤ και η συνάντηση Σταϊκούρα – Ντόνοχιου.

Μία μόλις ημέρα πριν αρχίσει η συζήτηση στη Βουλή για τον προϋπολογισμό, ανώτατη πηγή ξεκαθάρισε στο Euro2day.gr ότι «η Ελλάδα δεν είναι Γαλλία, ούτε Ιταλία, αλλά ούτε και Γερμανία. Έχει το δικό της οικονομικό παρελθόν και παρόν. Βάσει αυτού πορευόμαστε και θα πορευόμαστε».

Ηταν η απάντηση ανώτατου αξιωματούχου του Eurogroup, ο οποίος λαμβάνει μέρος στις διεργασίες και συναντήσεις του σώματος. Κληθείς να σχολιάσει γιατί στην Αθήνα κυριαρχεί η αίσθηση ότι την επόμενη χρονιά τα μέτρα στήριξης και οι δαπάνες θα συνεχιστούν γενικά, η πηγή μάς παρέπεμψε στην πρόσφατη ανακοίνωση του Eurogroup που αφορά όλες τις χώρες-μέλη, αλλά και αυτήν που αφορά τη χώρα μας.

Λέει η ανακοίνωση:

Τα κράτη-μέλη με χαμηλό ή μεσαίο χρέος θα πρέπει να ακολουθήσουν μια υποστηρικτική δημοσιονομική στάση το 2022, ενώ τα κράτη-μέλη με υψηλό χρέος θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν το Ταμείο Ανάκαμψης για να χρηματοδοτήσουν πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Αυτό πρέπει να γίνει παράλληλα με μια συνετή δημοσιονομική πολιτική.

Όλα τα κράτη-μέλη θα πρέπει να διατηρήσουν τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

Από την άλλη πλευρά, τα κράτη-μέλη με υψηλό χρέος που δεν έχουν περιορίσει επαρκώς τρέχουσες δαπάνες πρέπει «να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα»…

Οι δαπάνες θα πρέπει να προορίζονται σε «πράσινες» επενδύσεις και ψηφιοποίηση. Με αυτό τον τρόπο μπαίνει ζωνάρι και περιορίζονται οι παροχές ως μέτρα στήριξης και οι μη επενδυτικές δαπάνες. Όποιες δαπάνες κριθούν μη αναγκαίες θα χρεώνονται στον εθνικό προϋπολογισμό.

Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι υψηλό χρέος έχουν άλλες τέσσερις χώρες εκτός από εμάς: Η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία. Όμως διασταυρωμένες πηγές υποστηρίζουν ότι μέσα στις δύο τελευταίες συνεδρίες του Eurogroup, οι χώρες αυτές δεν ομαδοποιήθηκαν.

Όλοι γνωρίζουν ότι η Γαλλία και η Ιταλία είναι πάντοτε διαφορετικές περιπτώσεις και «πέφτουν στα μαλακά». Αυτό αφήνει εκτός την Ελλάδα και την Πορτογαλία. Όμως η τελευταία διαμαρτυρήθηκε ότι «δεν είναι Ελλάδα» και το αποδεικνύει η πορεία της τόσο κατά τη διάρκεια του μνημονίου όσο και μετά την έξοδο από αυτό.

Συνεπώς, αναφέρουν οι πηγές, στο τραπέζι παραμένει η γερμανο-ολλανδική πρόταση για «διμερή συμβόλαια» των χωρών με την Κομισιόν και κατά συνέπεια με το Eurogroup και τον ESM, ώστε η δημοσιονομική προσαρμογή να γίνει «tailor made» πάνω στα δεδομένα και στο παρελθόν της κάθε χώρας.

Η ανακοίνωση του Eurogroup επιβεβαιώνει πλήρως το Euro2day.gr ότι έρχεται διαχωρισμός Βορρά και Νότου και ότι θα μπει ζωνάρι στη χώρα μας το 2022 για τις δαπάνες.

Ένα άλλο μειονέκτημα για εμάς είναι η «διαπίστωση» της Κομισιόν και των υπουργών της ζώνης του ευρώ, καθώς και του ESM, ότι έχουμε εισπράξει το τρίτο ισχυρότερο πακέτο στήριξης από το Ταμείο Ανάπτυξης.

Μετά τη λήξη του συναγερμού της πανδημίας, αναμένεται να εξεταστεί σε βάθος εάν τα κονδύλια αυτά έφτασαν στα κατώτερα στρώματα της κοινωνίας αλλά και της οικονομίας, ώστε η ανάπτυξη να κατανέμεται ισομερώς.

Το ραντεβού Ντόνοχιου-Σταϊκούρα

Εντός του Eurogroup o Έλληνας υπουργός Οικονομικών Χ. Σταϊκούρας έλαβε το μήνυμα για τις περιστολές δαπανών του 2022. Όμως ζήτησε να δει τον πρόεδρο του Eurogroup κατ’ ιδίαν. Όπως μαθαίνουμε, αυτά που ζητήθηκαν ήταν δύο:

Να διατηρηθεί ευέλικτη «γλώσσα» και με πολιτικό σκεπτικό στις ανακοινώσεις που αφορούν την Ελλάδα, καθώς αύριο ξεκινάει η «μάχη» για τον προϋπολογισμό στη Βουλή. Αυτό έχει ήδη γίνει δεκτό για όλες τις χώρες.

Να μην υπάρξει παρέμβαση, διαρροές ή τοποθετήσεις από Ευρωπαίους μετά τις ανακοινώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού. Εδώ είναι «σκούρα» τα πράγματα. Γιατί και ο πρόεδρος του Eurogroup κατέστησε σαφές ότι μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αλλά και των συνεχών αναθεωρήσεων των προβλέψεων από την Κομισιόν, το ρεύμα μπορεί να αλλάξει από μέρα σε μέρα. Έγινε επίσης σαφές ότι η Ελλάδα δεν θα μπορέσει να μπει σε κύκλο παροχολογίας.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι μόλις αρχίσει να ξεδιπλώνεται η στρατηγική του Γερμανού καγκελάριου Ο. Σολτς, πραγματοποιηθούν οι εκλογές σε Γαλλία και Πορτογαλία και σηματοδοτηθεί η αρχή του τέλους της πανδημίας, θα επιστρέψουμε στην παλιά «ξύλινη γλώσσα» και στις απαιτήσεις τόσο της Κομισιόν όσο και του Eurogroup.

Ο ρόλος της ΕΚΤ και τα ελληνικά ομόλογα

Λάδι στη φωτιά έβαλε το πρακτορείο Bloomberg. Σε δημοσίευμά του πριν από λίγες μέρες, και επικαλούμενο αξιωματούχους, ανέφερε ότι η ΕΚΤ εξετάζει αλλαγές στον τρόπο που επανεπενδύει στα ομόλογα που αγόρασε μέσω του έκτακτου προγράμματος της πανδημίας για να βοηθήσει τα κράτη-μέλη σε περιπτώσεις μελλοντικών αναταραχών.

Αυτές οι αλλαγές θα μπορούσαν να είναι μια «παρηγοριά» για την Ελλάδα, γιατί οι προσδοκίες της ότι θα γίνει επιλέξιμη για το «κλασικό» πρόγραμμα αγοράς ομολόγων (APP) πιθανότατα θα αποδειχθούν μάταιες, γράφει το Bloomberg.

Ως γνωστόν, η χώρα εξαιρείται από το APP επειδή τα ομόλογά της δεν έχουν επενδυτική βαθμίδα. Τα ελληνικά ομόλογα που αγόρασε η κεντρική τράπεζα αποκτήθηκαν στο πλαίσιο του έκτακτου προγράμματος, που αναμένεται να λήξει στα τέλη Μαρτίου.

Το Bloomberg υπενθυμίζει ότι τον Οκτώβριο, μιλώντας στο πρακτορείο, ο Γιάννης Στουρνάρας αναφέρθηκε σε «ουσιαστική πρόοδο της οικονομίας» και εκτίμησε ότι η πιθανή συμμετοχή των ελληνικών ομολόγων στο APP θα συζητηθεί. «Είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμα επενδυτική βαθμίδα, αλλά είμαι σίγουρος ότι αν δεν είχαμε την πανδημία, η επενδυτική βαθμίδα θα είχε αποκατασταθεί», είχε πει τότε.

Η απόφαση θα παρθεί στις 16 Δεκεμβρίου για το τι θα κάνει μετά τον Μάρτιο, οπότε και λήγει το έκτακτο πρόγραμμα χρηματοδότησης PEPP. Για όσους γνωρίζουν καλά το ρεπορτάζ της ΕΚΤ, ξέρουν ότι τέτοιες διαρροές είναι βάσιμες και δύσκολα ανατρέπονται.

Από την άλλη πλευρά, κυβερνητικές πηγές έκαναν τις δικές τους διαρροές μέσω της εφημερίδας FT, ότι θα ασκηθούν πιέσεις στο ΔΣ της ΕΚΤ, «ώστε να μη βρεθεί η Ελλάδα με το “στίγμα”» της χώρας που έμεινε έξω. Εξέλιξη που σίγουρα δεν θα προσμετρηθεί στα θετικά για την κυβέρνηση στην παρούσα φάση, που προβάλλει την εικόνα μιας οικονομίας που αναπτύσσεται ραγδαία.

Αγγελική Παπαμιλτιάδου

Η Ελλάδα ζητά από την ΕΚΤ να συνεχίσει να αγοράζει τα ομόλογά της

Εκκλήσεις ώστε να βρεθεί τρόπος να συνεχιστούν οι αγορές τίτλων μετά τον Μάρτιο, οπότε λήγει το έκτακτο πρόγραμμα που ξεκίνησε η κεντρική τράπεζα για την πανδημία. Το εμπόδιο της έλλειψης επενδυτικής βαθμίδας, οι εναλλακτικές επιλογές και τα σενάρια για τα spread.

Η ελληνική κεντρική τράπεζα σχεδιάζει να κάνει έκκληση ώστε τα ομόλογα της χώρας να παραμείνουν επιλέξιμα για νέες αγορές από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μετά τον Μάρτιο, όταν αναμένεται να τερματιστεί το τεράστιο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων που ξεκίνησε ως απάντηση στην πανδημία.

Αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ δήλωσαν ότι είναι πρόθυμα να βρουν έναν τρόπο όταν θα συνεδριάσουν την Πέμπτη ώστε η κεντρική τράπεζα να συνεχίσει να αγοράζει ελληνικά ομόλογα για το υπόλοιπο του επόμενου έτους. Έλληνες αξιωματούχοι, όμως, φοβούνται ότι νομικά εμπόδια μπορεί να σημαίνουν ότι οι αγορές χρέους της χώρας από την ΕΚΤ θα μειωθούν πολύ πιο πολύ από αυτές άλλων χωρών.

Αξιωματούχοι στην Αθήνα θέλουν να αποφύγουν το «στίγμα» η χώρα να μείνει για άλλη μια φορά χωρίς το δίχτυ ασφαλείας της αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ, όταν το Πρόγραμμα Έκτακτης Αγοράς Ομολόγων ύψους 1,85 τρισεκατομμυρίων ευρώ (PEPP) σταματήσει τις καθαρές αγορές τίτλων σε τρεις μήνες από τώρα.

Η ΕΚΤ συνήθως απαγορεύεται να αγοράζει ομόλογα που εκδίδονται από την Ελλάδα επειδή είναι η μόνη χώρα της ευρωζώνης που αξιολογείται κάτω από την επενδυτική βαθμίδα από τους οίκους αξιολόγησης.

Ωστόσο, η κεντρική τράπεζα έκανε μια εξαίρεση από την απαγόρευση αγοράς των λεγόμενων ομολόγων «σκουπιδιών» η οποία της επέτρεψε να επανεκκινήσει τις αγορές του ελληνικού χρέους όταν ξεκίνησε το PEPP τον Μάρτιο του 2020.

Η ΕΚΤ έχει αγοράσει ελληνικά ομόλογα 35 δισ. ευρώ τα τελευταία δύο χρόνια. Όταν σταματήσει τις καθαρές αγορές στο πλαίσιο του PEPP, η κεντρική τράπεζα αναμένεται να συνεχίσει να αγοράζει ομόλογα στο πλαίσιο του μακροχρόνιου Προγράμματος Αγοράς Περιουσιακών Στοιχείων. Αλλά σε αυτό το πλαίσιο απαγορεύεται να αγοράζει ομόλογα junk.

Το κόστος δανεισμού της Ελλάδας μειώθηκε απότομα από τότε που η ΕΚΤ άρχισε να αγοράζει τα ομόλογά της. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της χώρας μειώθηκε από περίπου 2,4% όταν το PEPP στο ιστορικό χαμηλό λίγο πάνω από 0,5% τον Αύγουστο. Οι αποδόσεις των ομολόγων μειώνονται καθώς οι τιμές τους αυξάνονται.

Οι αποδόσεις των ομολόγων της χώρας έχουν αυξηθεί πρόσφατα και οι επενδυτές αναμένουν ότι το spread τους – ο επιπλέον τόκος που πρέπει να πληρώσει η Αθήνα σε σχέση με τη Γερμανία όταν πουλά νέο χρέος – θα αυξηθεί περαιτέρω εάν η ΕΚΤ μειώσει απότομα τον όγκο ελληνικού χρέους που αγοράζει.

Ο Mark Dowding, επικεφαλής επενδύσεων στην BlueBay Asset Management, είπε ότι αυτό το σενάριο «θα ήταν σίγουρα ένας λόγος να υποαποδόσει λίγο η Ελλάδα. Θα μπορούσατε να δείτε τα spread να διευρύνονται περαιτέρω». Ωστόσο, είπε ότι ελπίζει ως οι μελλοντικές αναβαθμίσεις της ελληνικής αξιολόγησης μπορεί να περιορίσουν την κίνηση αυτή.

Ορισμένες αγορές ελληνικών ομολόγων από την ΕΚΤ θα εξακολουθήσουν να είναι δυνατές χρησιμοποιώντας τα έσοδα από τους τίτλους που έχουν ήδη αγοραστεί στο πλαίσιο του PEPP και ωριμάζουν. Η κεντρική τράπεζα έχει δεσμευτεί να συνεχίσει αυτές τις επανεπενδύσεις «τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2023» και θα μπορούσαν να ρυθμιστούν προς όφελος της Ελλάδας.

Ο Frederik Ducrozet, στρατηγικός στην Pictet Wealth Management, προέβλεψε ότι οι επανεπενδύσεις PEPP θα ανέρχονται συνολικά σε περίπου 12,5 δισ. ευρώ το μήνα.

Μια άλλη επιλογή είναι η ΕΚΤ να ξεκινήσει ένα νέο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων που έχει παρόμοια ευελιξία με το PEPP, αν και πολλά μέλη του συμβουλίου είπαν ότι κάτι τέτοιο είναι απίθανο. Η ΕΚΤ και η Τράπεζα της Ελλάδος αρνήθηκαν να σχολιάσουν.

Αναλυτές και Έλληνες αξιωματούχοι αναμένουν ότι τα ομόλογα της χώρας θα κερδίσουν επενδυτική βαθμολογία μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί το 2023, παρά την ισχυρή ανάκαμψη της οικονομίας φέτος.

Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος στην ευρωζώνη, που ανέρχεται σε περισσότερο από το 200% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Η Αθήνα εξακολουθεί να βρίσκεται υπό ένα σύστημα «ενισχυμένης εποπτείας» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να διασφαλίσει ότι θα εκπληρώσει τους στόχους για το έλλειμμα μέχρι το επόμενο έτος.

Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του Euro2day.gr

Έλληνας αξιωματούχος είπε ότι η χώρα ήλπιζε να αποφύγει μια άλλη «στιγμή Ντοβίλ» – μια αναφορά στη γαλλική παράκτια πόλη απ’ όπου οι ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας σόκαραν τους επενδυτές το 2010 συμφωνώντας ότι οποιαδήποτε αναδιάρθρωση του χρέους μιας χώρας της ευρωζώνης θα μπορούσε να περιλαμβάνει πιστωτές του ιδιωτικού τομέα, προκαλώντας ξεπούλημα ελληνικών ομολόγων.

Η Ελλάδα διασώθηκε από την «τρόικα» του ΔΝΤ, της ΕΚΤ και της Κομισιόν, η οποία επέβαλε αυστηρά μέτρα λιτότητας στην Αθήνα. Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία ήταν υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας κατά τη διάρκεια της συνάντησης της Ντοβίλ και αργότερα έγινε επικεφαλής του ΔΝΤ, είπε έκτοτε «οι απαιτήσεις έναντι της Ελλάδας ήταν υπερβολικές».

Οι αξιωματούχοι είναι βέβαιοι ότι τα οικονομικά της Ελλάδας δεν θα παρακωλυθούν ακόμη και αν αυξηθούν οι αποδόσεις των ομολόγων της. Ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους της χώρας συνήθως «φορτώνει» την έκδοση ομολόγων στην αρχή της κάθε χρονιάς και τον επόμενο χρόνο στοχεύει να συγκεντρώσει περίπου το ήμισυ του προγράμματος των 10 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο, πριν από τη λήξη του PEPP.

Η Ελλάδα έχει δημιουργήσει επίσης ένα ταμειακό μαξιλάρι που ανέρχεται πλέον σε περίπου 40 δισ. ευρώ, αρκετό για να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες για τουλάχιστον τρία χρόνια.

© The Financial Times Limited 2021.

Ελένη Βαρβιτσιώτη (Αθήνα) και Martin Arnold (Φρανκφούρτη)

Πηγή: euro2day.gr

Μοιραστείτε το:
Tagged