Πρότυπα και Πειραματικά – Πανάκεια για την «αριστεία» ή δημιουργία νέας κάστας προνομιούχων μαθητών και εκπαιδευτικών;

Υπουργείο Παιδείας

Στις πάλαι ποτέ καλές εποχές του εκπαιδευτικού συστήματος, «Πρότυπα» ήταν τα σχολεία στα οποία ίσχυαν συγκεκριμένοι αυστηροί κανόνες για τις εκπαιδευτικές διαδικασίες χωρίς όμως ελιτικούς διαχωρισμούς μαθητών και εκπαιδευτικών που δεν διέφεραν σε τίποτα απ’ όλος τους άλλους του εκπαιδευτικού συστήματος.

Από την άλλη ως «Πειραματικά» είχαν ορισθεί συγκεκριμένα και ελάχιστα σχολεία της Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης συνδεδεμένα οργανικά με τις παραγωγικές παιδαγωγικές σχολές των ΑΕΙ, προκειμένου οι μέλλοντες εκπαιδευτικοί να λαμβάνουν εμπειρίες στι αντικείμενό της και ειδικότερα στην διδακτική επί της τάξης. Και σ’ αυτό τον τύπο σχολείο δεν υπάρχαν διαφορές στον τρόπο επιλογής των μαθητών και ορισμού των εκπαιδευτικών, από το υπόλοιπο εκπαιδευτικό σύστημα, αν και ίσχυε η περίφημη αρχή «κατάφερες να τρουπώσει, τρούπωσες».

Στην διεθνή εκπαιδευτική βιβλιογραφία, «πρότυπα» θεωρούνται τα σχολεία στα οποάι η πολιτία φροντίζει να έχουν πλήρη εκπαιδευτικό εξοπλισμό και το ανώτατο επίπεδο εφαρμογής των εκπαιδευτικών και παιδαγωγικών κανόνων, με συνεχή αξιολόγηση του εκπαιδευτικού προσωπικού, ώστε αυτό να αποδίδει το μάξιμουμ των προβλεπόμενων εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Σε ότι αφορά τον αριθμό και την θέση τους, πρότυπα σχολεία ιδρύονται και λειτουργούν σε κάθε εκαπιδευτική περιφέρεια, ως δείγμα και υπόδειγμα για τα άλλα σχολεία που συνυπάρχουν στην ευρύτερη αστική περιοχή, συμβάλοντας στην ώθησή τους για την ποιοτική αναβάθμιση των ίδιων των σχολικών μονάδων και του εκπαιδευτικού συστήματος συνολικά.

Από την άλλη, «Πειραματικά», λογίζονται τα σχολεία στα οποία η Πολιτεία, εφαρμόζει σε πιλοτικό επίπεδο νέα συστήματα, εκπαιδευτικά προγράμματα  και θεωρίες μάθησης, πριν τα καθιερώσει στο σύνολο του εκπαιδευτικού συστήματος, αφού πρώτα μετά την αξιολόγησή τους κριθούν ότι αποδίδουν και σε κάθε περίπτωση αφού πρώτα διορθωθούν τα πιθανά λάθη του σχεδιασμού τους. Γενικά τα «Πειραματικά σχολεία» είναι ελάχιστα σε αριθμό, εδικά δε σ’ αυτά δεν υπάρχει ελιτισμός (διαλογή αριστούχων) στην εγγραφή των μαθητών, όπως επίσης και στον ορισμό των εκπαιδευτικών με τεχνητά αυξημένα προσόντα. Πειραματικού χαρακτήρα ήταν π.χ. τα «περίφημα Πολυκλαδικά σχολεία» στην Πολωνία των 50 εκατ. Κατοίκων, που παρέμεναν 16 σε αριθμό σε όλη την χώρα για 25 χρόνια περίπου πριν καταργηθούν ως μή ικανοποιητικό εκπαιδευτικό μοντέλο, ανεξάρτητα αν στην Ελλάδα, φωστήρες του παντούναμου τότε ΠΑΣΟΚ τα θεσμοθέτησαν ως ξεχωριστό και προνομιακής μεταχείρησης τύπο σχολείου.

Το πόσο ακατάλληλα, αποδείχθηκαν στην πράξη είναι ότι πριν τηναναγκαστική εκ των πραγμάτων κατάργησή τους ως ακατάλληλα, απαιτήθηκε να δοθούν ελιτίστικα προνόμια στους μαθητές αποφοίτους τους, όταν η Κοινωνική αποδοχή τους άρχισε να φθίνει.

Στην πράξη, αποδείχθηκε ότι οι μόνοι ωφελημένοι ήταν οι εκπαιδευτικοί που διορίσθηκαν ή μετακινήθηκαν σ’ αυτά, αφού τους δόθηκε μία τερατώδης σειρά μισθολογικών και όχι μόνο προνομίων, μαζί με το αμετάθετο εφ’ όρου εκπαιδευτικής-υπαλληλικής ζωής.

Το 2011 η κα Άννα Διαμαντοπούλου επανέφερε τον θεσμό των «Πειραματικών Σχοελίων», όχι με την πραγματική και διεθνώς κοινά αποδεκτή λειτουργική μορφή τους, αλλά ως ελιτίστικα σχολεία με διακριτή επιλογή μόνο αριστούχων μαθητών  (επιλογή με εξετάσεις), και ταυτόχρονα θεσμοθέτησε μία σειρά αυξημένων προσόντων και κριτηρίων για την επιλογή των εκπαιδευτικών που τα στελέχωναν, στους οποίους δόθηκαν και ιδιαίτερα μισθολογικά και εργασιακά, -προσοχή όχι εκπαιδευτικά-προνόμια, χωρίς μάλιστα την βάσανο της αξιολόγησής τους. Τα πρικοδότησε μάλιστα με αυξημένη χρηματοδότηση για τα λειτουργικά τους και τον εκπαιδευτικό εξοπλισμό τους, όπως επίσης πρόβλεψε και μειωμένο αριθμό μαθητών ανά τάξη και εκαπιδευτικό.

Στην πράξη, η κα Διαμαντοπούλου στο όραμα για την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, δημιούργησε ένα παράλληλο εκπαιδευτικό σύστημα σχολείων στο οποίο πρόσβαση είχαν ουσιαστικά οι έχοντες και κατέχοντες, αφού ακόμη και ιδιαίτερος κλάδος οργανωμένων ή και μαύρων φροντιστηρίων προετοιμασίας των μαθητών για τις εισαγωγικές εξετάσεις στα πειραματικά εμφανίσθηκαν.

Τα ερωτήματα που τίθονται σήμερα είναι το εξής:

α) Θα «γεμίσει» η χώρα με «Πειραματικά» και θα δημιουργηθεί με βάση αυτά ένας νέος ελιτίστικος κλάδος μαθητών και εκπαιδευτικών με αυξημένες παροχές, εκπαιδευτικές ευκαιρίες και προνόμια γι’ αυτούς ή αυτά θα είναι περιορισμένα σε αριθμό για την πειραματικήεφαρμογή νέως εκαπιδευτικών προγραμμάτων και θεωριών εκπαίδευσης, όπως είναι διεθνώς ο πραγματικός ρόλος τους;

β) Θα επικρατήσουν ή όχι τα «Πρότυπα» ως αναβαθμισμένα ποιοτικά σχολεία για όλη την κοινωνία, αναλαμβάνοντας το ρόλο να σύρουν και το υπόλοιπο εκπαιδευτικό σύστημα προς τα άνω;

Σ’ αυτά τα ερωτήματα πρέπει να απαντήσει η ηγεσία του Υπουργείου Παιδεάις, πριν νομοθετήσει την συγκρότηση και λειτουργία αυτών των δύο τύπων σχολείων. Άλλω θα δημιουργήσει με ευθύνη της δύο παράλληλα σχολικά συστήματα που δεν θα μπορούν να λειτουργούν με τις ίδιες ποιοτικές ταχύτητες, διευρύνοντας το χάσμα μεταηύ τους και κυρίως το εκπαιδευτικό, μαισθολογικό και γνωσιακό χάσμα μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών.

Νίκος Παρίκος

Διαβάστε στην συνέχεια το άρθρο του πάνατ κατατοπισμένο για τα μελλούμενα «Απόστολου Λακασσά» στην Καθημερινή για την επανίδρυση των Πειραματικών σχολείων, που αποτέλεσε και το ερέθισμα για το ποιό πάνω άρθρο.

———————–

Επανέρχονται τα πειραματικά

Συνολικά υπολογίζεται ότι θα δημιουργηθούν περί τα 240 σχολεία στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Δίκτυο πρότυπων και πειραματικών σχολείων σε όλη τη χώρα θα δημιουργήσει το υπουργείο Παιδείας. Συνολικά υπολογίζεται ότι θα δημιουργηθούν περί τα 240 σχολεία στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Η επιστροφή των πρότυπων και πειραματικών, που είχαν θεσμοθετηθεί για πρώτη φορά επί υπουργίας Αννας Διαμαντοπούλου το 2011 και τα οποία κατήργησε ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015, αποτελεί εμβληματική επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η οποία στέλνει μήνυμα υπέρ της βελτίωσης της δημόσιας εκπαίδευσης.

Πόσο μάλλον που ο αριθμός των σχολείων θα αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2015 (τότε λειτουργούσαν συνολικά 60), καθώς η ζήτηση των γονιών για τα «παλαιά» πρότυπα και πειραματικά σχολεία ήταν πολύ μεγάλη. Και αυτό διότι τα πρότυπα και πειραματικά πρόσφεραν και θα προσφέρουν εχέγγυα για υψηλού επιπέδου εκπαιδευτικό έργο, την ίδια στιγμή που ήταν δημόσια και δωρεάν για μαθητές όλων των οικονομικών στρωμάτων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Κ», η βασική εισήγηση για την επαναφορά του θεσμού που έχει η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως προβλέπει στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση τη δημιουργία πειραματικών σχολείων, στα οποία οι μαθητές θα εισάγονται με κλήρωση.

Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση θα δημιουργηθούν πρότυπα γυμνάσια και λύκεια, στα οποία η εισαγωγή των μαθητών θα γίνεται με εξετάσεις. Σε δεύτερη φάση προβλέπεται η δημιουργία πειραματικών και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, στα οποία οι μαθητές θα εισάγονται με κλήρωση.

Συνολικά υπολογίζεται ότι θα δημιουργηθεί ένα δίκτυο 240 σχολείων και τουλάχιστον ένα σε κάθε εκπαιδευτική διεύθυνση (εύλογα, σε Αττική και Θεσσαλονίκη θα είναι περισσότερα του ενός).

Κάθε σχολείο θα μπορεί να συνδεθεί με τα άλλα (τα πειραματικά νηπιαγωγεία με τα πειραματικά δημοτικά, αυτά με τα γυμνάσια και τα τελευταία με τα λύκεια) με στόχο τη μεγιστοποίηση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων. Προτείνεται, βέβαια, τα υπάρχοντα πειραματικά και πρότυπα σχολεία να διατηρηθούν και την επόμενη ημέρα του θεσμού.

Τα νέα σχολεία θα στελεχωθούν από εκπαιδευτικούς με πενταετή θητεία και δυνατότητα ανανέωσης, οι οποίοι προηγουμένως θα αξιολογηθούν.

Συγκεκριμένα, θα διενεργείται συστηματική εσωτερική και εξωτερική αξιολόγηση. Επίσης, προτείνεται να συνδεθούν οργανικά με το νέο Εθνικό Κέντρο Εκπαιδευτικής Ερευνας και Τεκμηρίωσης, το οποίο θα αντικαταστήσει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής και τον Εθνικό Οργανισμό Εξετάσεων.

Στόχος είναι τα πειραματικά και πρότυπα σχολεία να αποτελέσουν και εργαλείο χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής και διάχυσης της αριστείας στην εκπαίδευση.

Η πρόθεση είναι να κινηθεί άμεσα η διαδικασία του διαλόγου για τα νέα πρότυπα – πειραματικά, με σκοπό να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους από το σχολικό έτος 2020-2021. Τέλος, μέσα στην εβδομάδα θα εκδοθεί εγκύκλιος που θα ρυθμίσει τρέχοντα λειτουργικά ζητήματα των νυν πειραματικών και προτύπων, όπως το μειωμένο ωράριο ορισμένων εκπαιδευτικών.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΑΚΑΣΑΣ

Πηγή: kathimerini.gr

Tagged