Αλλάζει ο νέος Ποινικός Κώδικας: Οι «διατάξεις πλυντήριο» και η ιδιότυπη ομερτά

Δικαιοσύνη
Μοιραστείτε το:

Οι επιλογές της προηγούμενης κυβέρνησης τόσο για την εισαγγελία όσο και για την προεδρία του Αρείου Πάγου, αλλά και για τους αντιπροέδρους στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ακυρώθηκαν και δεν ισχύουν πλέον.

Σε στοχευμένες αλλαγές στον νέο Ποινικό Κώδικα θα προχωρήσει η κυβέρνηση, με τον υπουργό Δικαιοσύνης Κώστα Τσιάρα να έχει προετοιμάσει ήδη το έδαφος κινούμενος στο πλαίσιο των προεκλογικών δεσμεύσεων του πρωθυπουργού και στη θέση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία ως αξιωματική αντιπολίτευση δεν είχε μετάσχει στην εσπευσμένη ψηφοφορία για τους νέους κώδικες στην οποία προχώρησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ παραμονή των βουλευτικών εκλογών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Δικαιοσύνης συνεπικουρούμενος από τον υφυπουργό Δημήτριο Κράνη, επίτιμο αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, έχει επικεντρωθεί σε αλλαγές που θα αφορούν την ποινική αντιμετώπιση εμπλεκομένων σε τρομοκρατικές δράσεις, τις πρόωρες απολύσεις καταδίκων για σειρά βαρύτατων εγκλημάτων, μεταξύ των οποίων και η τρομοκρατία, καθώς και σε διατάξεις που αφορούν την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, όπως εκείνες που σχετίζονται με την ενεργητική δωροδοκία, αδίκημα το οποίο με τον νέο Ποινικό Κώδικα μεταβλήθηκε, κατά βάση, από κακούργημα σε πλημμέλημα.

Οι αλλαγές στον νέο Ποινικό Κώδικα θα γίνουν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ώστε με το νέο δικαστικό έτος τα δικαστήρια να κινηθούν με ολοκληρωμένες τις αλλαγές, ενώ παράλληλα το υπουργείο επεξεργάζεται μέτρα, ώστε ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας με τον οποίο εισάγονται νέοι θεσμοί εξωδικαστικής επίλυσης σειράς ποινικών υποθέσεων, να μπορέσουν στην πράξη να προχωρήσουν και να εφαρμοστούν.

Η εσπευσμένη ψήφιση, άλλωστε, των νέων κωδίκων στην οποία προχώρησε παρά τις αντιδράσεις η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, άφησε εκτός από διατάξεις που δέχονται επικρίσεις και αποδεικνύονται προβληματικές στην πράξη, όπως έγινε πρόσφατα με την αποφυλάκιση του επιχειρηματία Αριστείδη Φλώρου, και σειρά νέων θεσμών χωρίς τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να εφαρμοστούν και να λειτουργήσουν.

Συνεννόηση με τις Ενώσεις

Στο πεδίο των νέων θεσμών, το υπουργείο Δικαιοσύνης βρίσκεται ήδη σε συνεννόηση με τις ενώσεις των δικαστών και κυρίως των εισαγγελέων που φέρουν και το βάρος εφαρμογής των μορφών εξωδικαστικής επίλυσης σειράς ποινικών υποθέσεων.

Η ενίσχυση της εισαγγελικής αρχής ώστε να πετύχουν οι νέοι θεσμοί θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ για να περπατήσει στην πράξη ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας και να εξασφαλιστούν, επιτέλους, συνθήκες σύντομης απονομής της ποινικής δικαιοσύνης και πρωτίστως ικανοποίησης του παθόντος, είτε είναι το Δημόσιο είτε είναι ιδιώτες, σε περιπτώσεις οικονομικών εγκλημάτων, με αντάλλαγμα επιεικέστερη ποινική μεταχείριση για τους δράστες.

Προτεραιότητα του νέου υπουργού, στο πλαίσιο των προεκλογικών δεσμεύσεων, αποτελεί και η μεταβολή της νομοθεσίας που καθορίζει τις πρόωρες απολύσεις από τις φυλακές ή τις άδειες βαρυποινιτών, νομοθεσία που ίσχυσε πολλές φορές στο παρελθόν για αποσυμφόρηση των φυλακών και κορυφώθηκε με τον λεγόμενο νόμο Παρασκευόπουλου.

Πάντως, η αναστολή εφαρμογής των νέων κωδίκων προκειμένου να γίνουν οι όποιες αλλαγές, ενδεχόμενο που αρχικά είχε συζητηθεί, φαίνεται πως αντιμετωπίζεται πλέον με επιφύλαξη, και καθώς τα δικαστήρια είναι κλειστά –πλην εξαιρέσεων– κρίνεται ότι η αναστολή δεν θα φέρει ουσιαστικά αποτελέσματα. Για τον λόγο αυτό δεν αποκλείεται ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας να προχωρήσει σύντομα στις όποιες μεταβολές στους νέους κώδικες χωρίς να αναστείλει στο σύνολό τους τα δύο νομοθετήματα.

Και ενώ το θέμα της αλλαγής διατάξεων του νέου Ποινικού Κώδικα αποτελεί άμεση προτεραιότητα, η επιλογή ηγεσίας για την ποινική και πολιτική Δικαιοσύνη, δηλαδή για την εισαγγελία και τη θέση του προέδρου στον Αρειο Πάγο, αποτελεί επίσης διαδικασία η οποία θα δρομολογηθεί αμέσως μετά την ψήφο εμπιστοσύνης που θα λάβει η κυβέρνηση από τη Βουλή.

Μετά την άρνηση του Προέδρου της Δημοκρατίας να υπογράψει τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα και να επικυρώσει επί της ουσίας τις επιλογές ανώτατων δικαστικών στις οποίες προχώρησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ μετά την προκήρυξη των εθνικών εκλογών, η νέα κυβέρνηση καλείται να επιλέξει αυτή ηγεσία για τη Δικαιοσύνη για τα επόμενα χρόνια.

Η αναπομπή των Π.Δ.

Ηδη, τα Προεδρικά Διατάγματα αναπέμφθηκαν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και οι επιλογές που έγιναν από την προηγούμενη κυβέρνηση τόσο για την εισαγγελία όσο και για την προεδρία του Αρείου Πάγου αλλά και για αντιπροέδρους στο Συμβούλιο της Επικρατείας ακυρώθηκαν και δεν ισχύουν πλέον.

Σε ό,τι αφορά την επιλογή νέας ηγεσίας στη Δικαιοσύνη, η κυβέρνηση σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» θα ξεκινήσει την όλη διαδικασία από μηδενική βάση, με την εκ νέου προεπιλογή για τους ανώτατους δικαστικούς από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής, που αναμένεται να αφορά τόσο τις θέσεις εισαγγελέα και προέδρου του Αρείου Πάγου όσο και εκείνες των αντιπροέδρων στο Συμβούλιο της Επικρατείας αλλά και έξι ακόμα αντιπροέδρων στον Αρειο Πάγο.

Η διαδικασία ενώπιον της Βουλής θα ξεκινήσει εντός του Ιουλίου, ενώ οι τελικές επιλογές της κυβέρνησης που θα γίνουν από το υπουργικό συμβούλιο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν μέσα στον Αύγουστο, ώστε με το νέο δικαστικό έτος που ξεκινά στις 15 Σεπτεμβρίου η νέα ηγεσία της Δικαιοσύνης να έχει οριστεί και να βρίσκεται στη θέση της.

Οι επικείμενες επιλογές θεωρούνται εκ των πραγμάτων κρίσιμες και σημαντικές και για τον πρόσθετο λόγο, ότι η Δικαιοσύνη τα τελευταία χρόνια έχει υποστεί πλήγματα και έχει βρεθεί ουκ ολίγες φορές στο επίκεντρο πρακτικών ασύμβατων με τον θεσμικό της ρόλο. Χειρισμοί υποθέσεων, με αποκορύφωμα τη Novartis, έχουν κλονίσει την αξιοπιστία του θεσμού, ο οποίος πολλές φορές από κυβερνητικές παρεμβάσεις βρέθηκε να επικρίνεται για πολλά.

Αλλωστε, το κλίμα μέσα στη Δικαιοσύνη είναι βαρύ, με τα προβλήματα δεκαετιών να έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ η απονομή της Δικαιοσύνης δοκιμάζει πλέον τις αντοχές των πολιτών, εμποδίζοντας την ικανοποίηση των αιτημάτων τους, αλλά δημιουργώντας εμπόδια και στην ανάπτυξη της χώρας.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι επικείμενες επιλογές για την ηγεσία της Δικαιοσύνης τις καθιστούν εκ των πραγμάτων καθοριστικές για την ανάταξη του θεσμού και την αποτελεσματική λειτουργία του για τα επόμενα χρόνια, ιδίως όταν η νέα κυβέρνηση έχει διακηρύξει ως προτεραιότητές της την ανάπτυξη, την προσέλκυση επενδύσεων και την ενίσχυση των θεσμών.

Αλλάζει ο νέος Ποινικός Κώδικας αφού τίναξε εμβληματικές δίκες στον αέρα

Τα κακουργήματα έγιναν πλημμελήματα, δημιουργώντας στους πολίτες την αίσθηση της ατιμωρησίας και πιθανής εξυπηρέτησης συμφερόντων

Με στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη δικαιοσύνη που έπεσε θύμα «ύποπτων» διατάξεων που δημιούργησαν την αίσθηση ότι προωθήθηκαν για να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένα συμφέροντα, θα κινηθούν οι ριζικές αλλαγές στον υπάρχοντα Ποινικό Κώδικα, που έχει στα σκαριά το υπουργείο Δικαιοσύνης. «Δεν θα επιδείξουμε καμία ανοχή σε φαινόμενα διαφθοράς» ανέφερε ο υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Τσιάρας κατά τη συζήτηση των προγραμματικών δηλώσεων στη Βουλή και παράλληλα προανήγγειλε την άμεση διόρθωση των «προβληματικών διατάξεων», ξεκαθαρίζοντας πως θα κινηθούν στην «κατεύθυνση της αυστηροποιήσης».

Ο υπουργός, μάλιστα, έκανε ειδική αναφορά στις αντιδράσεις που προκλήθηκαν με αφορμή τις διατάξεις που αφορούν εμπλεκόμενους σε υποθέσεις που έχουν χαρακτηριστεί σκάνδαλα και συνδέονται με «μίζες» εκατομμυρίων.

«Αμαυρώνεται η εικόνα της χώρας μας διεθνώς» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Τσιάρας, μιλώντας για την «έντονη αντίδραση του ΟΟΣΑ και της GRECO» που πρόσφατα εξέφρασαν έντονο προβληματισμό και επιφυλάξεις για τον τρόπο αντιμετώπισης της διαφθοράς στη χώρα μας λόγω των νέων ευνοϊκότερων ρυθμίσεων. Αν και ο υπουργός μιλώντας στη Βουλή δεν αναφέρθηκε ονομαστικά σε άρθρα πληροφορίες αναφέρουν πως θα δοθεί προτεραιότητα σε επτά συγκεκριμένες διατάξεις οι οποίες θα αλλάξουν δραστικά. Παρεμβάσεις θα γίνουν στα άρθρα 236 και 237 περί δωροδοκίας και δωροληψίας τα οποία θεωρούνται συνώνυμα με τη διακίνηση μαύρου χρήματος και από κακουργήματα με τον νέο Ποινικό Κώδικα έγιναν πλημμελήματα τινάζοντας στο αέρα εμβληματικές δίκες.

Οι «διατάξεις πλυντήριο» και η ιδιότυπη ομερτά

Η παραδοχή του κ. Τσιάρα ότι οι αλλαγές δημιούργησαν περισσότερα προβλήματα που αυτά που επιχείρησαν να επιλύσουν και «εμπέδωσαν το αίσθημα της ατιμωρησίας και της ανομίας» έρχεται να ενισχύσει τις φωνές διαμαρτυρίας που μιλούσαν για «διατάξεις πλυντήριο» για τις οποίες τηρήθηκε μια ιδιότυπη ομερτά. Έτσι, όπως εξήγησε ο υπουργός οι επιβεβλημένες αλλαγές στον νέο Ποινικό Κώδικα θα είναι άμεσες και στοχευμένες. «Δεν μπορεί να ακολουθηθεί η διαδικασία των Κωδίκων. Είναι πολύ στοχευμένες οι παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν και εννοείται ότι εμείς είμαστε αποφασισμένοι να ακολουθήσουμε τη θεσμική διαδικασία, η οποία προβλέπεται, τουλάχιστον σε αυτή την εκδοχή» διευκρίνισε.

Με το δόγμα ότι «στα κρούσματα αδιαφάνειας, η κυβέρνηση θα είναι αμείλικτη» ο κ. Τσιάρας ανακοίνωσε ότι στις προθέσεις της κυβέρνησης είναι «μια τολμηρή μεταρρύθμιση» η οποία θα αφορά τη δημιουργία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Πρόκειται για μια Αρχή η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, θα αποτελέσει «ομπρέλα» φορέων που καλούνται να εξασφαλίσουν τη διαφάνεια, στο πρότυπο επιτυχημένων διεθνώς αντίστοιχων φορέων. Στόχος της θα είναι «να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τον κατακερματισμό και τις επικαλύψεις των αρμοδιοτήτων που ενδημούν στο σημερινό θεσμικό πλαίσιο».

Όπως ανέφερε ο υπουργός ο νέος φορέας θα αναλάβει «το σύνολο των αρμοδιοτήτων των σημερινών ελεγκτικών μηχανισμών με βασικό στόχο τον καλύτερο σχεδιασμό και συντονισμό των δράσεων, την αναβάθμιση των ελεγκτικών προτύπων και μεθοδολογιών και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών» και συμπλήρωσε με νόημα πως ο «νέος μηχανισμός δεν θα επιτρέπει, ποτέ ξανά και σε κανέναν, την εργαλειοποίηση της καταπολέμησης της διαφθοράς για μικροπολιτικές στοχεύσεις».

Πάντως, κρίσιμο παραμένει με ποιο τρόπο η κυβέρνηση θα διαχειριστεί τις συνέπειες που επιφέρει η εφαρμογή των νέων διατάξεων από την 1η Ιουλίου. Και αυτό γιατί είναι σαφές πως ο ευνοϊκότερος νόμος επιφέρει συνέπειες ακόμη και αν ίσχυσε για λίγες μόνο ημέρες, επηρεάζοντας καθοριστικά υποθέσεις καθώς πολλά αδικήματα από κακουργήματα μετατρέπονται σε πλημμελήματα και σε πολλές περιπτώσεις οδηγούνται σε παραγραφή.

Σε κάθε περίπτωση, οι πληροφορίες αναφέρουν πως οι παρεμβάσεις που θα γίνουν από τον υπουργό Δικαιοσύνης στο νέο Ποινικό Κώδικα θα αφορούν εκτός από τα θέματα διαφθοράς σε έξι ακόμη άρθρα και συγκεκριμένα: το άρθρο 106 που αφορά τη διαγωγή των κρατουμένων μέσα στα σωφρονιστικά καταστήματα, το άρθρο 110 Α που αναφέρεται στα μέλη τρομοκρατικών οργανώσεων και γενικότερα σε όσους έχουν καταδικαστεί για υποθέσεις τρομοκρατίας, το διόλου ευκαταφρόνητο άρθρο 299 που αφορά τις ανθρωποκτονίες, το άρθρο 272 που αναφέρεται στην κατασκευή εκρηκτικών υλών (μολότοφ, κ.λπ.) καθώς επίσης και το άρθρο 463 για τους ειδικούς ποινικούς νόμους και τη μείωση των ποινών.

Πηγή: kathimerini.gr, newsbeast.gr

Μοιραστείτε το:
Tagged